Χάρτης Πλοήγησης Συχνές ερωτήσεις Συνδέσεις
 

Καλώς ήλθατε
      στις ηλεκτρονικές σελίδες
      του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης

Ταχ. δ/νση: Ιω. Σφακιανάκη 20, 73134 Χανιά
Τηλ. - Φαξ: 28210-52606 E-mail:
mail[at]gak[dot]chan[dot]sch[dot]gr

Τα γραφεία του ΙΑΚ είναι ανοικτά για το κοινό από Δευτέρα έως Παρασκευή 8:30-14:30.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Τα Ιστορικό Αρχείο Κρήτης είναι περιφερειακή υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Βασικός σκοπός τωνΙ.Α.Κ. είναι η εποπτεία, διάσωση, συγκέντρωση, ταξινόμηση και ευρετηρίαση του αρχειακού υλικού του νομού Χανίων, καθώς και η διάθεση και η με ποικίλους τρόπους αξιοποίηση όλου αυτού του αρχειακού πλούτου.

Το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης ιδρύθηκε το 1920 με έδρα τα Χανιά, ύστερα από απόφαση του τότε Γενικού Διοικητή Κρήτης. Ιδρυτής του ήταν ο αείμνηστος Νικόλαος Παπαδάκης από τη Σητεία, στον οποίο και ανετέθη η διεύθυνση του ΙΑΚ τον Μάρτιο του 1920. Αναλαμβάνοντας, αυτός ο ένθερμος συλλέκτης και φύλακας των μνημείων της Κρητικής Ιστορίας, δεν περιορίσθηκε μόνο στην πρόχειρη περισυλλογή του αρχειακού υλικού, αλλά με εξαιρετικό ζήλο και αυταπάρνηση και χωρίς να πληρώνεται πολλές φορές, εργάσθηκε σκληρά και κάτω από αντίξοες συνθήκες συλλέγοντας αρχειακό υλικό, κάνοντας εκκαθαρίσεις, ταξινόμηση και καταγραφή του και πέτυχε να ευαισθητοποιήσει κατά το δυνατόν τους αρμόδιους που δεν είχαν σε μεγάλη υπόληψη τα αρχεία.

Το Αρχείο λειτούργησε σχεδόν ανεπίσημα ως το 1928, οπότε κι αναγνωρίσθηκε ως ΝΠΔΔ. Επόμενος Διευθυντής του ανέλαβε το 1933 ο αείμνηστος επίσης Νικόλαος Β. Τωμαδάκης, μετέπειτα Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου και της Γερμανικής Κατοχής, η Υπηρεσία είχε να αντιμετωπίσει πλείστες δυσκολίες, ενώ το κυριότερο μέλημα του Διευθυντή και του προσωπικού του Αρχείου ήταν η διάσωση και διαφύλαξη του πολύτιμου υλικού της Υπηρεσίας, το οποίο ευτυχώς δεν υπέστη μεγάλες απώλειες, εκτός ενός τμήματος αρχειακού υλικού που μεταφέρθηκε σε Μονή στα Ρούστικα Ρεθύμνης και υπέστη φθορές από την υγρασία.

Το 1943 το Αρχείο έγινε, με νομοθετικό Διάταγμα, Δημόσια Υπηρεσία, ενώ το 1947 ο Τωμαδάκης, αφήνοντας ένα μεγάλο έργο πίσω του, ανέλαβε τη διεύθυνση των Γενικών Αρχείων του Κράτους.
Φωτισμένοι άνθρωποι του πνεύματος, των Γραμμάτων και της Επιστήμης ανέλαβαν να συνεχίσουν το έργο των Παπαδάκη και Τωμαδάκη, τα επόμενα χρόνια, και το Αρχείο έφθασε σε τέτοιο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα περιφερειακά Αρχεία της χώρας, σε περιεχόμενο, όγκο και σπουδαιότητα υλικού.

Το Αρχείο στεγάζεται σε νεοκλασικό κρατικό διατηρητέο κτίριο, όπου έχουν αναπτυχθεί όλα τα τμήματα της Υπηρεσίας. Για τις αυξημένες όμως και πιεστικές στεγαστικές ανάγκες του - εφ' όσον υπάρχουν συνεχείς εισδοχές αρχειακού υλικού - έχει μισθωθεί και άλλο ισόγειο κτίριο, όπου υπάρχουν αρχειοστάσια για τα νεοεισερχόμενα αρχεία

Αυτή η τοποθεσία του Ιστού είναι υπό κατασκευή. Παρακαλούμε για την υπομονή σας. Για υποδείξεις και προτάσεις επικοινωνήστε μαζί μας. Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε η τοποθεσία να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών.

ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΕΣ

Το αρχειακό υλικό του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης καλύπτει όλη την Κρήτη (εξ ου και η ονομασία της Υπηρεσίας) και υπολογίζεται σε περίπου 700.000 σημαντικότατα έγγραφα και ντοκουμέντα, από το 1821 μέχρι σήμερα. Το υλικό είναι ταξινομημένο και καταγεγραμμένο σε βιβλία υλικού, καρτέλες, καταλόγους και ειδικά ευρετήρια. Στις, άνω των 170 αρχειακών συλλογών της Υπηρεσίας, συγκαταλέγονται:

- Αρχεία Επαναστατικά - Επίσημη Αλληλογραφία των Κρητικών Επαναστάσεων 1821 - 1830, 1866 -1869, 1877 - 78, 1895 - 1898 καθώς και του Κινήματος του Θερίσου του 1905.
- Ιδιωτικές αρχειακές συλλογές που αναφέρονται σε διάφορες χρονικές περιόδους της Κρητικής Ιστορίας, με αλληλογραφία των Αρχηγών των Επαναστάσεων, Σωματαρχών, Οπλαρχηγών αλλά και άλλων εξεχόντων προσώπων (Πρακτικίδη, Μανουσογιαννάκηδων, Τσουδερών, Π. Κορωναίου, Χατζη Μιχάλη Γιάνναρη, Παρθενίου Κελαϊδή, Χάληδων, Α. Γιάνναρη, Ιω. Ζυμβρακάκη, Π. και Α. Κριάρη, Καλαϊσάκη, Ησυχάκη, Π. Γύπαρη, Ν. και Α. Σκουλά, Ι. Παϊζη, Μιχελογιάννη, κ.ά.).
- Αρχείο Κρητών Αγωνιστών (είναι καταχωρισμένοι σε ευρετήρια και ειδικούς υποφακέλους όλοι οι αγωνιστές των Κρητικών Επαναστάσεων από το 1866 και μέχρι το 1898, με βιογραφικά στοιχεία, αποδεικτικά στρατιωτικών τίτλων [καπετανοχάρτια], καθώς και τις αιτήσεις τους για την παροχή συντάξεων, όπου αναφέρεται και η δράση τους).
- Αρχεία Οθωμανικά και του Κεντρικού Μεταφραστικού Γραφείου Κρήτης.
- Αρχεία Συμβολαιογραφικά από τα τέλη του 19ου αιώνα και εξής.
- Αρχεία Δικαστικά, του Εφετείου Κρήτης και του Πρωτοδικείου Χανίων χρονολογούμενα από τον περασμένο αιώνα και εξής.
- Ολόκληρο το αρχείο της Κρητικής Πολιτείας, του αυτόνομου δηλαδή Κρητικού Κράτους (1898 - 1913). Πρόκειται για ογκωδέστατο αρχείο με τα έγγραφα των Ανωτέρων Διευθύνσεων (Υπουργείων) της Κρητικής Πολιτείας.
- Αρχειακό υλικό που αναφέρεται στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο περιλαμβάνεται σε πέντε συλλογές που δίνουν πολύτιμα στοιχεία τόσο για τη Μάχη της Κρήτης, όσο και για την Αντίσταση του Κρητικού Λαού, αλλά και για την διοικητική κατάσταση στο Νησί κατά την περίοδο αυτή.
- Αρχεία σχολείων της πόλης και του Νομού Χανίων.
- Νεότερα αρχεία, δημόσια και ιδιωτικά: αρχεία Νομαρχιών, διαφόρων δημοσίων υπηρεσιών, εκπαιδευτικά, διαφόρων άλλων φορέων και φυσικών προσώπων, κ.ά.

 
 

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΑΡΧΕΙΑΚΕΣ
ΣΥΛΛΟΓΕΣ
 




To παρόν έργο συγχρηματοδοτήθηκε
από το Επιχειρησιακό Πρόγραα
Κοινωνία της Πληροφορίας του
Γ΄ΚΠΣ (80% από ΕΤΠΑ - 20% από Εθνικούς Πόρους)